کاریابی در سوئد - بخش دوم
بسیاری از دوستان درباره مهاجرت به سوئد و تحصیلات و سرنوشتشان بعد از پایان تحصیلات پرسیده اند. من سعی می کنم حقایق را به بهترین وجه بنویسم و خواهش می کنم با دقت بخونید و یادداشت برداری کنید. در ابتدا هم پوزش می خوام بعضی جاها رک حرف می زنم. لطفا با خودتون رک باشید و با سرنوشتتون بازی نکنید.
اگر دانشجو هستید و به سوئد میاید دوحالت داره، یا بنیه درسی شما قوی بوده و در همان رشته اینجا مشغول به درس شدید، یعنی فشار کمتری از طرف دانشگاه و حجم قطور کتابها بهتون وارد میشه، این یعنی اوقات فراغت بیشتری دارید که به کارهای جانبی بپردازید(مثل یادگیری زبان سوم) و یا اینکه دانشجویی متوسطی هستید که فقط طوطی واری نمره گرفتید و چیزی بارتون نیست یا کلا رشته تحصیلی فوق لیسانستون فرق می کنه با لیسانس،این یعنی فشار بسیار زیاد بهتون که بخواید واحدها رو پاس کنید. بنابراین برای گروه دوم بسیار سخته که بتونن کارهای جانبی انجام بدن.
در یک فرمول کلی تجربه من نشون داده که بچه های ایرانی واقعا زرنگ هستند(تنبلشون من بودم...هاها) و پشتکار بسیار خوبی دارند. اکثریت قریب به اتفاق بچه هایی که همراه من وارد سوئد شدند یا دارن دکترا می خونن و یا اینکه مشغول به کار در کمپانی های بزرگ شدند تک و توک هم به سایر کشورهای اروپایی مثل آلمان و انگلیس رفتن. همه اینها چندتا دلیل داره که میگم.
همیشه نمره های بالا بگیرید. یعنی شاگرد اول باشید. چون اینجا برای شرکت های بزرگ وقتی که می خوان خارجی ها و افراد مهاجر رو بگیرن بسیار مهمه. متاسفانه این حقیقت نانوشته ای هست که سوئدی ها، هم وطن های خودشون رو خیلی بیشتر تحویل می گیرن تا ماها و بهونشون هم اینه که زبان سوئدی بلد نیستیم. پس به غیر از گرفتن نمره بالا ، یادگرفتن زبان سوئدی مانند یک جهش بسیار بزرگه. زبان سوئدی آنچنان سخت نیست هرچند که بستگی به استعداد زبان آموزیتون داره، بنابراین اگر که درسهای دانشگاه بهتون فشار نمیاره می تونید کلاسهای سوئدی در خود دانشگاه برید که مجانی هستند و در عرض 9 ماه این زبان رو در حد معقول یاد بگیرید. اگر زبان انگیسی تون خوب باشه، یادگیری زبان سوئدی بسیار جالب و آسانه براتون. اما اگر زبان انگلیسیتون خوب نیست، طبیعتا اینجا اول باید وقت بگذارید واسه انگلیسی و از زبان سوئدی باز می مونید. یادتون باشه در سوئد بچه 10 ساله هم انگلیسی حرف می زنه پس به خودی خود دانستن زبان انگلیسی اصلا اولویت نیست بلکه نیازه! توصیه من اینه که یادگیری زبان سوئدی رو از ترم سوم و یا اواخر ترم دوم دانشگاهی شروع کنید.
یک اصل تجربی به من ثابت شده که شرکتهای کوچک و متوسط فقط دنبال کسانی هستند که زبان سوئدی بلد هستند بنابراین خدای تخصص هم باشید، بهتون کار نمی دن. در مورد شرکتهای بزرگ دو حالت داره. یا کار مربوطه با مشتری سوئدی در تماسه یا در یک مححیط بین المللی کار می کنید. مثلا فرض کنید یک مشاور آی تی حتما باید سوئدی بدونه چون حتما پیش میاد که مشتریش سوئدی باشه و اون هم بخواد به زبان مادریش حرف بزنه تا انگلیسیه که چیزی کاملا طبیعی هست. اما مثلا یک برنامه نویس کامپیوتر، شانس بیشتری داره که بدون دانستن زبان سوئدی کار گیر بیاره اما باز هم برای چندمین بار تکرار می کنم اگر می خواید توی سوئد بمونید باید این زبون رو یاد بگیرید. چون غیر از کار، روزنامه ها و تلویزیون و قبض ها و همه چیز به زبان خودشون هست.
آب و هوا بسیار مهمه. خیلی ها میان اینجا و می خوره تو ذوقشون. اگر شهرهای شمالی تر برید که وضعیت بدتر هم میشه. اینجا سرده، برف میاد، سوز میاد، هوا تاریکه، مردمش مثل ما نیستن عصرا بیرون باشن و بچرخن، مثل اونچه که در ایران اتفاق میفته و بسیاری از تفاوت های فرهنگی دیگر. بنابراین اگر اینجا رو دوست نداشتید سه راه دارید یا اینجا درس بخونید و بعد پذیرش دکترا بگیرید و برید کشور سوم دیگر مثل کانادا و استرالیا و غیرو و یا اینکه پس از اتمام درس برید سایر کشورهای اروپایی برای کار. راه سوم هم که بماند!
اکثر رشته های دانشگاهی دوساله شدن و دولت سوئد هر یک سال به یک سال ویزاتون رو تمدید می کنه. بنابراین بر طبق قانون دو سال مهمان این کشور هستید. این امکان وجود داره که یه مدت از دانشگاه مرخصی بگیرید و برید کار کنید و یا دوره کارآموزی بگذرونید. توصیه من اینه که در مدت زمان دانشجویی از سوئد خارج نشید مگر اینکه کاملا با قوانین آشنایی داشته باشید. مثلا اگر یک دوره آموزشی می خواید برید آلمان باید حواستون باشه به مقرارات و همچنین ویزاتون. اما کلید اصلی همه چیز، همان استاد هماهنگ کننده رشته تون هست. اگر استادتون باهاتون خوب باشه و شما هم منطقی باشید، اصولا مشکلی نیست و میشه ویزا رو جدای اون مدت دو سال تمدید کرد(مثلا برای چند ماه و یا یک سال اضافه). تجربه من نشون داده که اکثریت ایرانی ها، علاقه ای به توقف مدت درسی ندارن و دوست دارن یک سره مدرک رو بگیرن. یعنی دو سال رو یه ضرب بخونن.
نکته خوب دیگه اینه که می تونید پایان نامتون رو در شرکتهای سوئدی بگذرونید که خوشبختانه اینجا بخت یاره و در بسیاری موارد نیاز به زبان سوئدی نیست. البته من راجع به رشته خودم که آی تی هست و کامپیوتر صحبت می کنم. راجع به سایر رشته ها نمی دانم. اتفاقا این شانس بسیار بزرگیه که اگر در دوران شش ماهه نوشتن تزتون خوب کار کنید همان شرکت، شما رو استخدام کنه که اصولا این اتفاق در شرکتهای بزرگ بسیار بیشتر میفته. حتی شما قابلیت این رو دارید که تزتون رو در یک کشور دیگری بگیرید. بسیاری رو می شناسم که حتی تزشون رو در آمریکا گرفته اند و یا انگلیس و سایر کشورهای اروپایی. بعضی ها همونجا مشغول به کار شدن و بعضی ها هم برگشتن به سوئد.
در انتها حتما می دونید که تحصیلات در سوئد رایگان هست و شما شهریه دانشگاه نمی دید. صدالبته هزینه خورد و خوراک و مسکن و غیرو بر عهده خودتون هست. گرفتن بورسیه بسیار دور از ذهن هست و یا اگر قرار باشه به کسی هم بدهند حتما شرایطش در دفترچه راهنمای دانشگاه مربوطه نوشته شده. من هیچ اطلاعاتی راجع به بورسیه و مقطع دکترا ندارم. قرار بوده که تحصیلات در سوئد برای خارجی ها پولی بشه. فعلا که این اتفاق نیفتاده و برای پذیرفته شدگان سال تحصیلی سپتامبر 2008 هم رایگانه. این که از چه سالی و از کی متاسفانه این اتفاق بیفته، به محض اینکه خبرش پخش شد از طریق همین وبلاگ اعلام می کنم.
لطفا این سوالها رو از من نپرسید چون جوابشون رو نمی دونم:
1- قوانین مهاجرتی سوئد چه هستند. بعد از چند سال پاسپورت می دهند و غیره: حتما تعجب کردید چون 99.99 درصد ایرانی ها وقتی پاشون رو می گذارن بیرون می دون دنبال قوانین مهاجرت. من هرگز این کار را نکرده ام و سرش هم تا دلتون بخواد خون دل خوردم بدبختی کشیدم. شما اشتباه من رو نکنید و به سایت اداره مهاجرت برید و قوانین رو یاد بگیرید اگر که می خواید راحت زندگی کنید.
2- بازار کار فلان رشته چطوره. من فقط راجع به رشته خودم می دونم که در بالا نوشتم
3- هزینه زندگی چقدره. من در یک مقاله جداگانه که لینکش همین پایین اومده، دو تا فایل قابل دانلود معرفی کردم که من با عنوان گنجینه ازش یاد می کنم. جمله به جمله اون فایلها رو بخونید و یادداشت برداری کنید.
4- شرایط پذیرش دکترا را نمی دانم. هر دانشگاهی در صفحه مربوط به خودش راهنمایی هم برای دانشجویان دکترا داره. اگر نیافتید می تونید به روابط عمومی دانشگاه زنگ بزنید و پاسخ بگیرید. به همین راحتی.
5- آیا وزارت علوم مدرک فوق لیسانس سوئد رو قبول داره یا نه؟ من نمی دانم و اصلا هم برایم مهم نیست که وزارت علوم ایران چه فکری راجع به مدرک من می کنه! می توانید بروید سازمانشان و ازشان بپرسید و یا به وب سایتشون مراجعه کنید.
6- برای رسیدن به هدف باید کوشا باشید. گاهی سوالهایی از من پرسیده میشه که مشخصه طرف اصلا به خودش زحمت نداده بره یه جستجوی ساده کنه. اینگونه ایمیلها یا کامنتها میره به هیچستان!
لینکهای مرتبط و بسیار مفید:
مطلب من درباره تحصیلات آکادمیک در سوئد
کاریابی در سوئد بخش اول: مطلب تقریبا دو سال پیش من
اداره مهاجرت سوئد
پی نوشت: خواهشی از خوانندگان
من صبح شنبه و از خواب روز تعطیلم گرفتم و با اینکه بسیار خسته ام این مطلب رو با تمام کمبود وقتی که در زندگی روزمره ام دارم به احترام پرسشهای بی شمار شما هموطونانم نوشته ام در صورتی که می توانستم مانند اکثریت ایرانی های اینجا اصلا اهمیتی هم ندهم و دنبال کار خودم باشم. این حقیت تلخی است از جامعه مهاجرهای ایرانی. تنها خواهش من اینه که این مطلب رو در وبلاگتون لینک بدید. بسیار هستند که به دنبال چنین اطلاعات نابی هستند. از بچه هایی که توی تالارها و انجمن های گفتگو فعال و پویا هستند، خواهش می کنم به این دست مطالب لینک بدید. از کاربران حرفه ای بالاترین هم تقاضا دارم که کمک کنن این گونه مطالب به دید هزاران کاربر برسه. بدرود.
